Londyn (ang. London) - miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.
Londyn położony nad Tamizą, jest największym miastem Europy (przed Paryżem i Moskwą), jest także jednym z większych miast świata zarówno w skali samego miasta jak i aglomeracji. Liczba mieszkańców Londynu (w granicach tzw. Greater London) wynosi około 7,1 miliona (2001) na obszarze 1607 km²; cała zaś aglomeracja londyńska, łącznie ze wszystkimi przyległymi miastami (od Tonbridge na południowym wschodzie po Windsor na północnym zachodzie) liczy ok. 20 milionów ludzi (obszar tzw. megalopolis).
Współczesny Londyn jest największym europejskim centrum finansowym (kilkaset banków, największa giełda w Europie, liczne towarzystwa ubezpieczeniowe i inwestycyjne); ogromnym ośrodkiem przemysłowym (produkcja elektroniki, statków, chemikaliów, włókiennictwa i in. oraz największym światowym ośrodkiem handlu kauczukiem i poligrafii). Miasto pełne zabytków i muzeów przyciąga rocznie kilkanaście milionów turystów, jest także największym europejskim węzłem komunikacji lotniczej (lotniska Heathrow i Gatwick przyjęły w 2003 roku ponad 70 milionów pasażerów).
Podział Administracyjny
Administracyjnie Wielki Londyn (Greater London) jest podzielony na 32 dzielnice (Boroughs) oraz autonomiczne City: z tego 12 oraz City of London tworzą Inner London (Wewnętrzny albo Centralny Londyn), a pozostałe - Outer London. Najważniejsze (również ze względów historycznych) dzielnice to City of London i City of Westminster położone na północnym brzegu Tamizy, oraz Southwark i Lambeth na południowym brzegu. 40% Wielkiego Londynu jest pokryte Londyńskim Obszarem Pocztowym (ang. London postal area). Kod Londyńskiego Obszaru Telefonicznego (ang. London telephone area code) obejmuje obszar zbliżony do Wielkiego Londynu, aczkolwiek nie obejmuje niektórych dzielnic zewnętrznych, a obejmuje gminy znajdujące się poza granicami Wielkiego Londynu. W granicach Wielkiego Londynu często dokonywany jest podział na Londyn Wewnętrzny (ang. Inner London) oraz Londyn Zewnętrzny (ang. Outer London). Można również dokonać podziału na Londyn północny, południowy, zachodni oraz wschodni.
Historia
-poczÄ…tki celtyckie - osada - prawdopodobna nazwa: Lyn-dun
-podbój rzymski w roku 43 n.e., w 50 istnieje już port i miasto Londinium na miejscu dzisiejszego City,
-w roku 60 spalony w powstaniu królowej Boudiki
-odejście Rzymian na przełomie IV/V w.
-w roku 604 powstaje pierwsza katedra św. Pawła
-przypuszczalnie około 800 roku powstaje pierwszy klasztor w Westminter
-w wieku XI Edward Wyznawca buduje Opactwo Westminsterskie i Pałac Westminsterski (późniejszą siedzibę Parlamentu)
-w roku 1066 Wilhelm Zdobywca rozpoczyna budowÄ™ Tower of London
-w roku 1570 otwarcie Royal Exchange (Giełdy Królewskiej)
-w roku 1666 wybuch wielkiego pożaru Londynu
-w roku 1694 powstaje Bank of England
-w roku 1710 Christopher Wren kończy budowę obecnej katedry św. Pawła (poprzednia, gotycka - zniszczona w wyniku Wielkiego Pożaru)
-w roku 1834 w wyniku pożaru ulega zniszczeniu większa część Pałacu Westminsterskiego, odbudowa (w stylu gotyckim) trwała do ok. 1860 r.
-w roku 1851 - Wielka Wystawa Przemysłu Wszystkich Narodów, będąca de facto pierwszą Wystawą Światową, czyli dzisiejszym EXPO
-w roku 1863 królowa Wiktoria otwiera Metropolitan Line - pierwszą linię metra
-w roku 1894 otwarcie Tower Bridge
-w roku 1901 Wiosenne Igrzyska Olimpijskie
-w roku 1908 Letnie Igrzyska Olimpijskie
-w roku 1940 i później w wyniku niemieckich nalotów zostaje zniszczona część wschodniego Londynu
-w roku 1948 kolejne Letnie Igrzyska Olimpijskie
-w roku 1953 koronacja Elżbiety II
-w roku 1981 ślub księcia Karola i Diany w katedrze św. Pawła
-w roku 1982 ukończenie budowy Thames Barrier
-w roku 2000 otwarcie Tate Modern, London Eye i Millenium Dome
-w roku 2005 Wielkie wydarzenie muzyczne Live 8 (w tym samym czasie w 7 innych miastach świata)
-w roku 2005 zamachy terrorystyczne, w których łącznie doszło do 8 eksplozji bombowych (6 w tunelach londyńskiego metra - w tym 3 nieudanych oraz 2 w miejskich autobusach - w tym 1 nieudanej)
-w roku 2007 doszło do 2 nieudanych zamachów bombowych
-w roku 2007 Wielkie wydarzenie muzyczne Live Earth (w tym samym czasie w 11 innych miastach świata)
-w roku 2012 odbędą się tu Igrzyska XXX Olimpiady
Główne atrakcje turystyczne
Big Ben
Gmach Parlamentu
Pałac Buckingham
London Eye
Muzeum Figur Woskowych
Tower Bridge
Wimbledon
Westminster Abbey
Trafalgar Square
Katedra św. Pawła
Piccadilly Circus
Covent Garden
Soho
British Museum
National Gallery
Tate Britain
Royal Albert Hall
Zamek Windsor
London Dungeon
Parki
Hampstead
Regent's Park
Hyde Park
Greenwich Park
St. James's Park
Battersea Park
Holland Park
Miasta Partnerskie
Berlin, Niemcy
Moskwa, Rosja
Nowy Jork, USA
Paryż, Francja
Rzym, WÅ‚ochy
Piłka Nożna
W Londynie działa wiele drużyn piłkarskich m.in Chelsea Londyn, West Ham United, Arsenal Londyn i Milwall FC. Drużyną która odnosi obecnie najwięcej sukcesów jest Chelsea, zdobyła Mistrzostwo Anglii w roku 2005 i 2006. W Lidze Mistrzów większe sukcesy odnosi natomiast Arsenal.
Ciekawoski
- W 1949 r. zegar opóźnił się o 41 minut, po tym jak stado ptaków usiadło na wskazówce pokazującej minuty.
- W 1962 r. zegar wybił Nowy Rok dziesięć minut za późno, z powodu dużego nagromadzenia się śniegu na jego wskazówkach.
- W 1952 gdy autobus przejeżdżał przez Tower Bridge, most zaczął się podnosić, na szczęście nikomu nic się nie stało.
- Najstarszym systemem metra na świecie jest londyńskie "Underground".
- Londyn był pierwszym miastem, w którym pojawił się smog. Zjawisko to zaobserwowano już w XVII wieku.
- Heathrow to największe lotnisko w Europie.
- Igrzyska Olimpijskie w 2012 roku w Londynie będą kosztować ponad 20 miliardów dolarów.
- W niektórych częściach Londynu warstwa gruzu, na której stoją współczesne budynki, ma aż 8 m grubości.
- Co dziesiÄ…te dziecko mieszkajÄ…ce w Londynie nie wie, jak nazywa siÄ™ stolica Wlk. Brytanii. :)
WIKIPEDIA
London
Igrzyska Olimpijskie London 2012
